FREN SİSTEMİ ARIZALARI
Salı, 29 Temmuz 2014
Logo
 

FREN SİSTEMİ ARIZALARI

FREN SİSTEMİ ARIZALARI

Taşıtın emniyetli hareketi için fren sisteminin etkili bir şekilde çalışması hayati önem taşımaktadır. Fren sisteminde yer alan bütün elemanların zaman zaman kontrol edilmesi gerekmektedir. Uzun süre çalışmadan dolayı sistemin özellikle balataları, hidrolik devrenin bazı elemanları yıpranarak çeşitli arızalara sebep olmaktadır. Bu arızaların teşhis edilmesi ve giderilmesi için genellikle rastlanan arızalarla ilgili çizelge aşağıda verilmiştir.

Arıza

Muhtemel sebebi

Arızayı giderme

 

 

Fren pedalı düşüyor

a)Fren pabuçları ve çubuk bağlantıları ayarsız olabilir

b)Fren balataları aşınmıştır

c)Hidrolik seviyesi düşüktür

d)Sistemde hava vardır

e)Fren merkez silindiri aşınmıştır

Ayarlanır

Balatalar değiştirilir

Hidrolik doldurulur, sistemin havası alınır

Sistemin havası alınır

Değiştirilir

 

Tekerleklerden biri sürtünüyor

a)Fren pabuçları ayarsızdır

b)Fren hidrolik borularından biri tıkanmıştır

c)Tekerlek silindiri arızalıdır

d)Pabuç geri getirme yayı zayıf veya kırıktır

Ayarlanır

Boru temizlenir veya değiştirilir

Onarılır veya değiştirilir

Yay değiştirilir

 

Bütün frenler tutukluk yapıyor

a)Fren mekanik bağlantıları ayarsızdır

b)Fren merkez silindiri arızalıdır

c)Hidrolik sisteme mineral yağlar karışmıştır

Ayarlanır

Değiştirilir

Hasar gören plastik parçalar değiştirilir, sisteme tavsiye edilen hidrolik konulur

 

 

 

Frenleme anında araç bir tarafa çekiyor

a)Fren balataları yağlanmıştır

b)Balatalar fren hidroliği ile ıslanmıştır

 

c)Fren pabuçları ayarsızdır

d)Lastik havaları farklıdır

e)Fren tablası gevşektir

f)Tekerlek silindiri arızalı veya boru tıkalıdır

g)Balatalar biri birinden farklıdır

Balatalar temizlenir veya değiştirilir

Balatalar ve tekerlek silindiri temizlenir ve onarılır veya değiştirilir

Ayarlanır

Lastikler eşit olarak şişirilir

Sıkılır

Onarılır veya değiştirilir

Değiştirilir

Fren pedalı yumuşak ve esnek

a)Sistemde hava vardır

b)Fren pabuçları ayarsızdır

Sistemin havası alınır ve hidrolik seviyesi kontrol edilir

Ayarlanır

 

Frenleme için daha büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor

a)Fren balataları ıslanmıştır

b)Pabuçlar ayarsızdır

c)Balatalar aşırı ısınmıştır

d)Balatalar yanmıştır

e)Kampana yüzeyi camlaşmıştır

f)Fren servosu çalışmıyor

Balatalar kurutulur (frenleme ile)

Ayarlanır

Soğuması sağlanır

Balatalar değiştirilir

Kampana tornalanır

Onarılır veya değiştirilir

 

 

Frenler çok hassas veya ani olarak tutuyor

a)Pabuçlar ayarsızdır

b)Yanlış balata kullanılmıştır

c)Balatalar greslenmiştir

d)Kampana yüzeyleri çizilmiştir

e)Fren siper tablaları gevşektir

f)Balatalar yağlanmıştır

Ayarlanır

Uygun balata takılır

Balatalar değiştirilir, fazla yağ kullanılmaz

Kampana tornalanır

Sıkıştırılır

Balata ve yağ keçeleri değiştirilir

 

 

Frenler ses yapıyor

a)Balatalar aşınmıştır

b)Pabuçlarda çarpıklık vardır

c)Pabuç perçinleri gevşemiştir

d)Kampanalar aşınmıştır

e)Bazı parçalarda gevşeklik vardır

Değiştirilir

Değiştirilir

Pabuç veya balata değiştirilir

Kampana tornalanır

Sıkılır

 

Sitemde hava var

a)Merkez silindiri arızalıdır

b)Fren hidroliği kaybı vardır

c)Merkez silindiri veya tekerlek silindiri kaçırıyordur, boru bağlantıları gevşek veya hasarlıdır

Onarılır veya değiştirilir, hidrolik eklenir

Bağlantılar sıkılır, borular değiştirilir, hidrolik eklenir

Onarılır ve bağlantılar kontrol edilir, hidrolik eklenir

Arıza

Muhtemel sebebi

Arızayı giderme

 

 

Fren pedalında fazla boşluk

a)Diskte aşırı yalpa vardır

b)Sistemde hava vardır veya fren hidroliği azalmıştır

c)Fren hidrolik kalitesi uygun değildir

d)Tekerlek yatağı gevşektir

e)Kaliper pistonu ve lastiği arızalıdır

f)Güç ünitesi çalışmıyordur

Disk yalpası kontrol edilir, gerekirse değiştirilir

Sistemdeki kaçak ve sızıntılar kontrol edilir

Hidrolik boşaltılır, uygun hidrolik kullanılır

Yatak boşluğu ayarlanır

Lastikler değiştirilir

Güç ünitesi kontrol edilir

 

Fren pedalında titreşim

a)Diskte yalpa fazladır

b)Diskin paralelliği bozulmuştur

c)Tekerlek yatağı gevşektir

Yalpa fazla ise disk değiştirilir

Gerekirse disk değiştirilir

Tekerlek yatağı boşluk ayarı yapılır

 

Frenleme için büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor

a)Güç ünitesi çalışmıyor

b)Balatalar greslenmiş veya yağlanmıştır

c)Balatalar aşınmıştır

d)Yanlış balata kullanılmıştır

e)Kaliper pistonu sarmıştır

Onarılır veya değiştirilir

Balatalar ve yağ keçeleri değiştirilir

Değiştirilir

Uygun balata takılır

Kaliper sökülür ve gerekli onarım yapılır

 

Frenleme sırasında araç bir tarafa çekiyor

a)Balatalar greslenmiş veya hidrolikle ıslanmıştır

b)Kaliper pistonları sarmıştır

c)Lastik havaları eşit değildir

d)Aracın ön düzen ayarları bozuktur

e)Fren hidrolik tıkanmıştır

Balatalar değiştirilir

Pistonlar serbest hale getirilir

Lastik havaları eşitlenir

Ön düzen ayarları yeniden yapılır

Hidrolik hortumlar kontrol edilir

 

 

 

 

 

 

Frenlerden ses geliyor

a)Öğütülme, kazıma çıtırtı sesleri

 

b)Kazıma sesinin sebepleri

 

1)Bağlantı cıvataları uzundur

 

2)Disk kalipere sürtüyordur

 

3)Tekerlek yatakları gevşektir

 

4)Balatalar aşınmıştır ve pabuç üniteleri diske sürtüyordur

Fren pedalına kısmi basmalarda öğütülme sesi gelebilir. Daha kuvvetli basıldığında bu ses kesiliyorsa bir onarım gerektirmez.

Düşük hızlarda ve kaba yolda hareket ederken frenleme esnasında gelen çıtırdama sesi, kaliper ile pabuç arasındaki boşluktan dolayıdır. Balata ve pabuç değiştirilir.

 

Uygun civata kullanılır

Kaliper yüzeyi temizlenir, tespit cıvataları kontrol edilir

Yatak boşlukları ayarlanır

Balata ve pabuçlar değiştirilir

 

Frenler ısınıyor ve serbest kalamıyor

a)Fren güç ünitesi çalışmıyordur

b)Pedal çubuk bağlantısı sıkışıklık yapıyordur

c)Kaliper pistonu sıkışıyordur

 

d)Merkez silindiri supabı arızalıdır

Güç ünitesi kontrol edilir

Bağlantılar onarılır

Kaliper sökülür, lastik segman yuvası temizlenir, gerekirse lastik değiştirilir

Supap onarılır

Frenler, otomobilin hayati önem taşıyan unsurlardan biridir. Her 10 bin km’de bir kontrol edilmesi gereken frenler, sizi ve ailenizi olası kazalardan korur.

Türkiye’de bir türlü önüne geçilemeyen trafik kazalarında, fren sistemi iyi çalışmayan araçların payı büyüktür. Bir aracın fren sistemi iyi çalışmıyorsa, durma mesafesi uzak ve kritik durumlarda kazaya neden olur. Bu gibi araçlarda frene basıldığında araç normal mesafede durmadığı gibi sağa veya sola çekerek otomobilin kontrolden çıkmasına da yol açar. Frenleri kötü olan bir araçla kent içinde düşük hızda giderken belki bir sorun yaşamayabilirsiniz ama yüksek hızda risk bir hayli artar ve durmanız gereken bir anda her şey için geç kalmış olabilirsiniz.

Arıza

Muhtemel sebebi

Arızayı giderme

 

 

Fren pedalı düşüyor

a)Fren pabuçları ve çubuk bağlantıları ayarsız olabilir

b)Fren balataları aşınmıştır

c)Hidrolik seviyesi düşüktür

d)Sistemde hava vardır

e)Fren merkez silindiri aşınmıştır

Ayarlanır

Balatalar değiştirilir

Hidrolik doldurulur, sistemin havası alınır

Sistemin havası alınır

Değiştirilir

 

Tekerleklerden biri sürtünüyor

a)Fren pabuçları ayarsızdır

b)Fren hidrolik borularından biri tıkanmıştır

c)Tekerlek silindiri arızalıdır

d)Pabuç geri getirme yayı zayıf veya kırıktır

Ayarlanır

Boru temizlenir veya değiştirilir

Onarılır veya değiştirilir

Yay değiştirilir

 

Bütün frenler tutukluk yapıyor

a)Fren mekanik bağlantıları ayarsızdır

b)Fren merkez silindiri arızalıdır

c)Hidrolik sisteme mineral yağlar karışmıştır

Ayarlanır

Değiştirilir

Hasar gören plastik parçalar değiştirilir, sisteme tavsiye edilen hidrolik konulur

 

 

 

Frenleme anında araç bir tarafa çekiyor

a)Fren balataları yağlanmıştır

b)Balatalar fren hidroliği ile ıslanmıştır

 

c)Fren pabuçları ayarsızdır

d)Lastik havaları farklıdır

e)Fren tablası gevşektir

f)Tekerlek silindiri arızalı veya boru tıkalıdır

g)Balatalar biri birinden farklıdır

Balatalar temizlenir veya değiştirilir

Balatalar ve tekerlek silindiri temizlenir ve onarılır veya değiştirilir

Ayarlanır

Lastikler eşit olarak şişirilir

Sıkılır

Onarılır veya değiştirilir

Değiştirilir

Fren pedalı yumuşak ve esnek

a)Sistemde hava vardır

b)Fren pabuçları ayarsızdır

Sistemin havası alınır ve hidrolik seviyesi kontrol edilir

Ayarlanır

 

Frenleme için daha büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor

a)Fren balataları ıslanmıştır

b)Pabuçlar ayarsızdır

c)Balatalar aşırı ısınmıştır

d)Balatalar yanmıştır

e)Kampana yüzeyi camlaşmıştır

f)Fren servosu çalışmıyor

Balatalar kurutulur (frenleme ile)

Ayarlanır

Soğuması sağlanır

Balatalar değiştirilir

Kampana tornalanır

Onarılır veya değiştirilir

 

 

Frenler çok hassas veya ani olarak tutuyor

a)Pabuçlar ayarsızdır

b)Yanlış balata kullanılmıştır

c)Balatalar greslenmiştir

d)Kampana yüzeyleri çizilmiştir

e)Fren siper tablaları gevşektir

f)Balatalar yağlanmıştır

Ayarlanır

Uygun balata takılır

Balatalar değiştirilir, fazla yağ kullanılmaz

Kampana tornalanır

Sıkıştırılır

Balata ve yağ keçeleri değiştirilir

 

 

Frenler ses yapıyor

a)Balatalar aşınmıştır

b)Pabuçlarda çarpıklık vardır

c)Pabuç perçinleri gevşemiştir

d)Kampanalar aşınmıştır

e)Bazı parçalarda gevşeklik vardır

Değiştirilir

Değiştirilir

Pabuç veya balata değiştirilir

Kampana tornalanır

Sıkılır

 

Sitemde hava var

a)Merkez silindiri arızalıdır

b)Fren hidroliği kaybı vardır

c)Merkez silindiri veya tekerlek silindiri kaçırıyordur, boru bağlantıları gevşek veya hasarlıdır

Onarılır veya değiştirilir, hidrolik eklenir

Bağlantılar sıkılır, borular değiştirilir, hidrolik eklenir

Onarılır ve bağlantılar kontrol edilir, hidrolik eklenir

Fren sistemi hangi parçalardan oluşuyor?

Fren sistemi; merkez pompası, fren boruları, fren balataları, kampanalar ve disklerden oluşur. Tekerleğin ortasında bulunan diskler, tekerlekle birlikte döner, fren pedalına basıldığında sürtünme diskin iki tarafında gerçekleşir. Fren hidroliğinin yaptığı basınç sonucu piston, gücü balatalara aktarır, fren balataları diski iki taraftan sıkıştırarak aracın durmasını sağlar.

Kampanalı fren sistemindeyse pedalına basıldığında, merkez pompası içindeki pistonun itmesiyle hidrolik harekete geçer. Hareket halindeki hidrolik, tekerlek silindirlerindeki pistonlara bağlı olan fren pabuçlarını dışa doğru açarak balataların kampanayı sıkıştırmasını sağlar. Ayak fren pedalından çekildiğinde, fren tablasındaki yaylar pabuçtan geri çeker. Ayrıca fren pedalına bağlı olan bir yay da itme çubuğunu geri çeker ve frenler serbest hale gelir.

Frenler neden patlar?

Fren sisteminin sağlıklı çalışmasında hidroliğin fonksiyonu çok önemlidir. Havanın sürekli sıcak olduğu bölgelerde kullanılan bir aracın hidrolik yağı eskimişse ve aracın frenleri sıkça kullanılıyorsa, frenlerin her an boşalma riski var demektir. Eskimiş hidrolik yağı havanın da sıcak olmasıyla birlikte iyice kaynar ve frenlerin boşalmasına neden olur. Frenler boşaldığında kesinlikle tutmaz. Bu yüzden fren hidroliği kontrol edilmeli ve 1.5 yılda bir kez değiştirilmelidir. Fren hortumlarında aşınma ve delinme olduğunda da fren patlar.

Sahte balatalara dikkat!

Fren balataları, otomobil ve sürücüsünün güvenliğinin sağlanmasında temel unsurlardan biridir. Balataların kaliteli olması frenlerin performansını artırır.

Arka fren balatalarının demirleri galvaniz yapılıyor ve sahte balata çakılıyor, tüketicilere yeni balata olarak satılıyor. Dayanıklı olmayan bu tür kalitesiz balatalar büyük risk yaratıyor. Balatanın sahte olduğunu anlamak da kolay değil, uzmanlık işidir.

25 bin km’de bir kontrol şart

Fren balatalarının ömrü kullanım şartlarına göre değişkenlik gösterse de her 25 bin km’de bir balataların kontrol edilmesi gerekir. Otomobil kullanıcılarının fren balatası gibi otomobilde hayati önem taşıyan bir parça için ekonomi yapmaya çalışmamaları gerektkir.

Yarı fiyatına da olsa etkisiz ve risk yaratacak balatalar yerine tanınmış ve kaliteli markaların tercih edilmesi önerilen, fren disklerinin ve fren hatlarının da düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini belirtiliyor.

Fren hidroliğinin 1.5 yılda bir değiştirilmesi, fren bakımının her 10 bin kilometrede bir yapılması zorunlu. Ancak fren hidroliğinin nem oranı fazla olan kentlerde daha kısa sürede değişmesi gerekiyor. Fren hidroliğinin eskiyip eskimediği, servislerde bulunan bir cihazla kontrol edilebiliyor.

Frenler neden tutmaz?

- Fren ana merkezinden, tekerlek fren merkezlerinden veya hortum ve rekorlardan hidrolik kaçağı olursa frenler tutmaz.
- Balatalar aşınırsa frenler zayıflar.
- Fren merkezinden hidrolik kaçağı olursa, balatalar yağlanır ve frenler tutmaz.
- Fren ayarı bozulursa, balatalar ısınır ve frenler zayıflar.
- Westinghouse’da arıza olursa frenler zayıflar veya tutmaz.
- Hidrolik yağı çok eskidiğinde ve fren boruları patladığında frenler boşalır.
Fren sisteminde arıza nasıl tespit edilir?
- Frene bastığınızda homurtuya benzer rahatsız edici bir ses çıkıyor ve fren pedalı titriyorsa, fren sisteminde bir arıza var demektir. Bu gibi durumlarda fren etkinliği azalır ve sürüş güvenliği de tehlikeye girer. Bu yüzden fazla zaman geçilmeden servise gitmelisiniz.
- Frene bastığınızda, pedal debriyaj yumuşaklığında döşemeye kadar iniyorsa, fren merkezinde bir sorun var demektir. Bu gibi durumlarda fren Westinghouse’unda, ana merkez bölgesinde bir kaçak olup olmadığı araştırılır. Bu bölgelerde hidrolik yağı lekeleri varsa, ana merkezin yenisiyle değiştirilmesi gerekir.
- Yüksek hızla giderken frene basıldığında pedal ve direksiyon titriyorsa, frenlerde problem var demektir. Bu da fren disklerinin kontrol edilmesi gerektiğini gösterir. Titreme, disklerin incelmesi ve yamulmasından kaynaklanır. Çözüm, disklerin ve fren balatalarının değiştirilmesidir.
- Ani bir şekilde frene basıldığında, otomobil sağa veya sola çekiyorsa, fren ayarlarında bir dengesizlik var demektir. Frene basıldığında hangi tarafa çekiyorsa, o tarafın freni iyi tutuyor demektir. Frenin dengesiz tutması çok tehlikelidir. Freni dengesiz olan bir araçla ani fren yapmak gerektiğinde, aracın devrilme riski vardır.

Fren pedalında fazla boşluk a)Diskte aşırı yalpa vardır
b)Sistemde hava vardır veya fren hidroliği azalmıştır
c)Fren hidrolik kalitesi uygun değildir
d)Tekerlek yatağı gevşektir
e)Kaliper pistonu ve lastiği arızalıdır
f)Güç ünitesi çalışmıyordur Disk yalpası kontrol edilir, gerekirse değiştirilir
Sistemdeki kaçak ve sızıntılar kontrol edilir
Hidrolik boşaltılır, uygun hidrolik kullanılır
Yatak boşluğu ayarlanır
Lastikler değiştirilir
Güç ünitesi kontrol edilir
Fren pedalında titreşim a)Diskte yalpa fazladır
b)Diskin paralelliği bozulmuştur
c)Tekerlek yatağı gevşektir Yalpa fazla ise disk değiştirilir
Gerekirse disk değiştirilir
Tekerlek yatağı boşluk ayarı yapılır
Frenleme için büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor a)Güç ünitesi çalışmıyor
b)Balatalar greslenmiş veya yağlanmıştır
c)Balatalar aşınmıştır
d)Yanlış balata kullanılmıştır
e)Kaliper pistonu sarmıştır Onarılır veya değiştirilir
Balatalar ve yağ keçeleri değiştirilir
Değiştirilir
Uygun balata takılır
Kaliper sökülür ve gerekli onarım yapılır
Frenleme sırasında araç bir tarafa çekiyor a)Balatalar greslenmiş veya hidrolikle ıslanmıştır
b)Kaliper pistonları sarmıştır
c)Lastik havaları eşit değildir
d)Aracın ön düzen ayarları bozuktur
e)Fren hidrolik tıkanmıştır Balatalar değiştirilir
Pistonlar serbest hale getirilir
Lastik havaları eşitlenir
Ön düzen ayarları yeniden yapılır
Hidrolik hortumlar kontrol edilir

Arıza

Muhtemel sebebi

Arızayı giderme

 

 

Fren pedalında fazla boşluk

a)Diskte aşırı yalpa vardır

b)Sistemde hava vardır veya fren hidroliği azalmıştır

c)Fren hidrolik kalitesi uygun değildir

d)Tekerlek yatağı gevşektir

e)Kaliper pistonu ve lastiği arızalıdır

f)Güç ünitesi çalışmıyordur

Disk yalpası kontrol edilir, gerekirse değiştirilir

Sistemdeki kaçak ve sızıntılar kontrol edilir

Hidrolik boşaltılır, uygun hidrolik kullanılır

Yatak boşluğu ayarlanır

Lastikler değiştirilir

Güç ünitesi kontrol edilir

 

Fren pedalında titreşim

a)Diskte yalpa fazladır

b)Diskin paralelliği bozulmuştur

c)Tekerlek yatağı gevşektir

Yalpa fazla ise disk değiştirilir

Gerekirse disk değiştirilir

Tekerlek yatağı boşluk ayarı yapılır

 

Frenleme için büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor

a)Güç ünitesi çalışmıyor

b)Balatalar greslenmiş veya yağlanmıştır

c)Balatalar aşınmıştır

d)Yanlış balata kullanılmıştır

e)Kaliper pistonu sarmıştır

Onarılır veya değiştirilir

Balatalar ve yağ keçeleri değiştirilir

Değiştirilir

Uygun balata takılır

Kaliper sökülür ve gerekli onarım yapılır

 

Frenleme sırasında araç bir tarafa çekiyor

a)Balatalar greslenmiş veya hidrolikle ıslanmıştır

b)Kaliper pistonları sarmıştır

c)Lastik havaları eşit değildir

d)Aracın ön düzen ayarları bozuktur

e)Fren hidrolik tıkanmıştır

Balatalar değiştirilir

Pistonlar serbest hale getirilir

Lastik havaları eşitlenir

Ön düzen ayarları yeniden yapılır

Hidrolik hortumlar kontrol edilir

 

 

 

 

 

 

Frenlerden ses geliyor

a)Öğütülme, kazıma çıtırtı sesleri

 

b)Kazıma sesinin sebepleri

 

1)Bağlantı cıvataları uzundur

 

2)Disk kalipere sürtüyordur

 

3)Tekerlek yatakları gevşektir

 

4)Balatalar aşınmıştır ve pabuç üniteleri diske sürtüyordur

Fren pedalına kısmi basmalarda öğütülme sesi gelebilir. Daha kuvvetli basıldığında bu ses kesiliyorsa bir onarım gerektirmez.

Düşük hızlarda ve kaba yolda hareket ederken frenleme esnasında gelen çıtırdama sesi, kaliper ile pabuç arasındaki boşluktan dolayıdır. Balata ve pabuç değiştirilir.

 

Uygun civata kullanılır

Kaliper yüzeyi temizlenir, tespit cıvataları kontrol edilir

Yatak boşlukları ayarlanır

Balata ve pabuçlar değiştirilir

 

Frenler ısınıyor ve serbest kalamıyor

a)Fren güç ünitesi çalışmıyordur

b)Pedal çubuk bağlantısı sıkışıklık yapıyordur

c)Kaliper pistonu sıkışıyordur

 

d)Merkez silindiri supabı arızalıdır

Güç ünitesi kontrol edilir

Bağlantılar onarılır

Kaliper sökülür, lastik segman yuvası temizlenir, gerekirse lastik değiştirilir

Supap onarılır

Share

 


İLGİLİ MADDELER

Powered By relatedArticle